ชุดไทยพระราชนิยมในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์

ชุดไทยเรือนต้น เป็นชุดไทยพระราชนิยมในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งชื่อ ‘ชุดไทยเรือนต้น’ นี้ตั้งชื่อตาม ‘เรือนต้น’ ใช้ผ้าไหมมีลายริ้ว ตามขวางหรือตามยาว หรือใช้ผ้าเกลี้ยงมีเชิงซิ่นยาวจรดข้อเท้า ป้ายหน้า

เสื้อใช้ผ้าสีตามริ้วซิ่นหรือเชิงซิ่น จะตัดกับซิ่นหรือสีเดียวกันก็ได้ โดยตัวเสื้อจะเป็นคนละชิ้นคนละท่อนกับซิ่น แขนสามส่วน กว้างพอสบาย ด้านหน้าผ่าอก กระดุม 5 เม็ด คอกลมตื้น ไม่มีขอบตั้งที่คอ ใช้สำหรับงานไม่เป็นพิธีการหรือในโอกาสปกติและต้องการความสบาย เรียบง่าย เช่น งานกฐิน เที่ยวเรือ งานทำบุญวันสำคัญทางศาสนา

และเมื่อวันที่ 30 เมษายน ที่ผ่านมา สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ได้ทรงฉลองพระองค์ชุดไทยเรือนต้น ตามแบบชุดไทยพระราชนิยมในสมเด็จพระพันปีหลวง เนื่องในพิธีเกี่ยวกับงานทำบุญและงานสำคัญทางศาสนาเช่นกัน โดยทรงตามเสด็จฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไป ทรงประกอบพิธียกฉัตรขึ้นประดิษฐานเหนือพระประธานพระวิหาร “พระเจ้าใหญ่อินทร์แปลง” ณ วัดมหาวนาราม อ.เมือง จ.อุบลราชธานี

ฉลองพระองค์ ที่สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ ทรงในวันนั้น เป็นชุดไทยแบบไทยเรือนต้น ผ้าไหมพื้นเรียบ พระภูษาผ้าไหมปักซอยไหมน้อย #ลายกอบัว สีเทาลูกห่าน (สีไทยโทน) พร้อมทั้งทรงกระเป๋าลายผ้าไหมปักซอยไหมน้อย และทรงพัดด้ามจิ้วตามแบบพระราชนิยมในสมเด็จพระพันปีหลวงเช่นกัน งามสมบรมราชินี

การปักซอย เป็นการปักผ้าโบราณของไทยด้วยวิธีปักขึ้นลงถี่ ๆ สับหว่าง แซม และโค้งไปตามลวดลายภาพต้นแบบ ซึ่งต้องอาศัยความละเอียดสูง จึงเกิดสีสันและเหลือบเงาได้เหมือนจริง โดยใน พ.ศ. 2518 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงริเริ่มให้มีการสอนปักผ้าด้วยวิธีแบบปักซอยแบบไทยขึ้น และนำผ้าปักเหล่านั้นมาประดิษฐ์หรือประดับของใช้เพื่อเป็นอาชีพเสริมเลี้ยงชีพแก่ราษฎร

ทั้งนี้ ‘ลายกอบัว’ ในฉลองพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ นั้นสื่อถึง ‘อุบลราชธานี’ อันเป็นชื่อที่มีความหมายถึง เมืองแห่งดอกบัว หนองบัวลุ่มภูสถานที่แรกในการจัดท้องที่แห่งนี้ และโดยความเป็นมาอุบลราชธานี มีบรรพบุรุษผู้นำไพร่พลราษฎรมาตั้งถิ่นฐาน ณ ที่แห่งนี้ 2 ท่าน คือ พระวรราชภักดี และพระตา ซึ่งเป็นผู้นำที่ก่อร่างสร้างฐาน สืบทอดลูกหลานให้เป็นผู้สร้างความเจริญรุ่งเรือง เปรียบดั่งสัตตบุษย์ทั้งสองที่ชูดอกเหนือน้ำ ประคับประคองบัวบาน ให้แผ่กลีบกระจายเกสรขจรไกล

ส่วนใบทั้งสองคู่เปรียบประดุจความดีงามของชาวอุบลราชธานี ที่ไม่ยอมรับเอาความเลวชั่วร้ายทั้งปวงไว้ เป็นเมืองแห่งพุทธศาสนา มีปราชญ์มากมายทั้งบรรพชิตและฆราวาส ที่ได้รับการยอมรับจากทุกสารทิศเปรียบเทียบรัศมีที่ปกคลุมอุบลราชธานี

ภาพ 1-2 และ 7: สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ในฉลองพระองค์ชุดไทยเรือนต้น ลายกอบัว สีเทาลูกห่าน และทรงพัดด้ามจิ้ว ในการตามเสด็จฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ไปทรงประกอบพิธียกฉัตรขึ้นประดิษฐานเหนือพระประธานพระวิหาร “พระเจ้าใหญ่อินทร์แปลง” ณ วัดมหาวนาราม อ.เมือง จ.อุบลราชธานี เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2565 ที่ผ่านมา

ภาพ 3-6: สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฉลองพระองค์ชุดไทยพระราชนิยมแบบไทยเรือนต้น โดยทรงฉลองพระองค์แบบนี้ในวาระงานสำคัญทางพระพุทธศาสนา และงานที่ไม่เป็นพิธีการ ซึ่งบ่อยครั้งที่จะทรง ‘พัดด้ามจิ้ว’ ไว้คู่พระหัตถ์

ที่มา: เพจน้ำเงินเข้ม